Een meetlat voor geografisch besef, Henk Notté

Er zijn voor de schoolaardrijkskunde allerlei toetsen ontwikkeld om de leerresultaten te meten, maar iedere toets heeft haar eigen beperkingen. Ze is methodeafhankelijk; ze richt zich op een deel van de algemeen te vormen populatie of op een deel van het curriculum, ze is niet of gebrekkig gekoppeld aan referentieniveaus; de validiteit en betrouwbaarheid zijn niet of onvoldoende vastgesteld; ze geeft onvoldoende inzicht in het bereikte niveau of de positie op een leerlijn voor aardrijkskunde; ze is niet algemeen toegankelijk.

Een algemene toets voor geografisch besef kan, mits ze aan de hierboven genoemde bezwaren tegemoet komt, een belangrijke bijdrage leveren aan de verbetering van het aardrijkskundeonderwijs, omdat ze als een spiegel dient voor leerlingen, leerkrachten, ontwikkelaars en beleidsmakers.

De centrale vraag in dit onderzoek is of het mogelijk is om een zo’n algemeen toegankelijk, leerjaaroverstijgend, efficiënt, valide en betrouwbaar meetinstrument voor geografisch besef te ontwikkelen.

Hiertoe moeten de volgende deelvragen worden beantwoord:

1 Welke relevante niveaus van geografisch besef kunnen worden onderscheiden?

2 Hoe kan geografisch besef op de onderscheiden niveaus in toetsopgaven worden geoperationaliseerd?

3 Hoe kan op een valide, efficiënte en betrouwbare wijze een indicatie voor het niveau van geografisch besef worden geleverd?

Ten behoeve van het onderzoek is een adaptieve computergestuurde toets ontwikkeld die gaandeweg het onderzoek zal worden aangepast. Met de toets wordt online data verzameld bij leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs. Meer informatie over de toets op: https://sites.google.com/site/geatoets/.